Akıl Sağlığı

Genellikle stresin olumsuz ve hastalık uyandıran bir şey olduğu düşünülünür/ varsayılır. Ama aksi olamaz mı? Yani stresin bu zamana kadar hep kötü yanından bahsedildi, hiç mi iyi yanı yok? Vardır elbet, yani aslında tam olarak anlattığımız kadar olumsuz, kötü değildir.

Allah(cc) insana kötü/ iyi bir olay yaşatıyorsa ya da yaratıyorsa vardır bir bildiği ve bizler hiçbir şeyi boş yere yaratmayacağından şüphe duymayız. Bakara suresi, 216. ayeti bir hatırlayalım: “Sizin için daha hayırlı olduğu halde bir şeyi sevmemeniz mümkündür. Sizin için daha kötü olduğu halde bir şeyi sevmeniz de mümkündür. Allah bilir, siz bilmezsiniz.”

Stres esnasında verilen tepkiler, canlının canlılığını sürdürmesi amacına yöneliktir. Yani beden bir tehdit, zorluk karşısında alarm durumuna geçer. Canlı hemen savunmaya, mücadeleye hazırlanır. Hayatın tozpembe olmadığını fark eder.

Belirli bir düzeyde stres organizmanın canlılığını sürdürmesi için gerekli bir koşuldur. Yoksa insan hiçbir şey için çaba göstermez veya gerekli enerjiyi bulamazdı. Stres, şükür sebebimizdir. Birçok nimetin değerini bilmemize, emek sarf etmemize vesile olur. Stres, bütün canlılarda görülen ve aslında varlığımızın devamlılığını sağlayan önemli bir koruyucu etmendir.

Stresin zararlı yönü de vardır elbet. Peki bu kadar olumlu görüşten sonra stresin zararlı yönlerini nasıl ortaya çıkarabiliriz? Bu soruyu sormakta haklısınız. Bu durumu tam olarak anlayabilmek için iki farklı stres halini birbirinden ayırmamız gerekir; akut stres ve kronik stres. Akut stres, bir uyaran (saldırmak üzere olan bir köpek, ya da size zarar vermek isteyen bir insan) veya bir olay (doğal afette evinizin hasar görmesi) tarafından başlatılan, bir başlangıcı ve bir sonu olan geçici durumlar karşısında verdiğimiz stres tepkilerini tanımlar.

Akut stres bozukluğuna daha detaylı bakacak olursak kişinin gerçek bir ölüm veya ölüm tehdidi, ağır bir yaralanma, kendisinin veya başkasının bütünlüğüne tehdit oluşturacak kötü bir olayı yaşaması, tanıklık etmesi ve buna karşı verilen korku, acı, çaresizlik gibi tepkilerle birlikte izlenen bir rahatsızlıktır.

Kronik stres ise; iç ve dış kaynakların yetersiz bulunduğu ve baş edilmesi güç algılanan talepler karşısında zaman içinde devam eden nispeten kalıcı bir durumdur. Örneğin yapmak istediğiniz şeyleri yapamamaktan kaynaklanan sürekli bir hayal kırıklığı hali kronik stresi oluşturabilir.

Kronik stres yaşayan insanlarda, olumsuz düşünce ve davranışlar ve çeşitli fobiler ortaya çıkar. Örneğin özgüven eksikliğini tetikleyen; hayır diyememe, temizlik hastalığı veya bir yakınını kaybetmek gibi olumsuz etkileri vardır.

Bu kadar mazlumun zulme uğradığı, Allah’ın sesiz kullarına dahi çeşitli acıların yaşatıldığı bir dünyada stresten uzak durmak pek mümkün olmuyor.

İnsanlar ruh sağlıklarını kaybettikçe nasıl insan kavramından uzaklaştığını, insanlığın azaldığını ve zulümlerin arttığını eminim siz de görebiliyorsunuzdur.

İnsanoğlu ruh sağlığını korumayı bilmeli aksi halde vicdan denen şeyin ses tonunu kolay kolay duyamayacağız.

Allah(cc)’ın akıl ve ruh sağlığımızı, bütün mazlumları, sesiz kullarını koruması duasıyla; Allah’a emanet olun.