Çocuk Gelişimi: 18-24 Ay

Ümmü Gülsüm Şavran
4 Aralık 2016 - 07:08

5 dk okuma süresi
-
0

Evet çabucak büyüyen miniklerimizin 2 yaşa doğru yol aldıkları döneme geldik. “Aman da nasıl büyüdü o minicik elleri, ayakları, daha agu gugu derken anne baba deyişleri…” dediğinizi duyar gibiyim ? İşte insanoğlu dünya yolculuğunda Rahman’ın varlığına en güzel delil olarak gelişimini hızla sürdürür…

18-24 aylık çocukların gelişimsel özellikleri:

Bir resimde tanıdığı en az 2 nesneyi gösterir.
Birbirinin eşi olan kıyafet veya oyuncakları eşleştirir.
Altı küpten kule yapar.
Adı söylenen nesneleri gösterir ve iki aşamalı yönergeleri yerine getirir.
Kare, daire ve üçgen şekillerini yap-boza yerleştirirler
Çevresindeki sesleri taklit ederler. İki veya daha fazla kelimeyi birleştirerek söylemeye başlarlar. Daima yeni sözcükler öğrenir ve tekrar ederler.
Konuşma sırasındaki kişi eklerini, olumsuzluk belirten ifadeleri ve sahiplik eklerini anlarlar.
Kendiliğinden 20 veya daha fazla sözcük kullanırlar.
İşaret etmenin dışında istendiğinde bildikleri nesnelerin isimlerini söylerler.
Şahıs ve zaman eklerini kullanmaya başlarlar. (yapıyor, kuslar vb.)
Kelime telaffuzlari tam olmasada yarı anlaşılır konuşurlar.
Destekle merdiven inip çıkarlar.
Topu ellerini kaldırarak fırlatır ve topa ayakla vururlar.
Basit ev işlerine yardım ederler.
Yiyeceklerini hatırlatıldığı zaman başka çocuklarla paylaşırlar.
Yetişkinin anlattığı kısa öyküleri dinlerler.
Yemek sırasında dökmeden kaşıkla yemek yer ve dökmeden bardaktan su içer.

18-24 aylık çocukların gelişimine yönelik öneriler:

Çocuğunuzla beraber onun bildiği hayvan veya nesne resimlerinin olduğu kitapları inceleyin. Çocuğunuza sayfaları çevirmesi için destek olun ve fırsat tanıyın. Sayfalardaki resimlere dikkatini çekmek için “aaa ne varmış burda” gibi ifadeler kullanabilirsiniz. Çocuğunuz tanıdığı hayvan/nesne resimlerini size gösterirse onu ödüllendirin (aferin sana gibi), sonra gösterdiği hayvan/nesne ismini ona söyleyin. Eğer resimleri göstermiyorsa siz model olun ve gösterin.
Çocuğun önüne eşleştirebileceği nesne veya oyuncaklar koyun. Örneğin bu nesneler arasından çorabının tekini bulmasını isteyin önündeki nesnelerden çorabın tekini bulması için zaman tanıyın.
Önceki dönemlerde de üzerinde durduğumuz konu olan nesneleri üst üste dizme oyunlarına devam edebilirsiniz. Nesne sayılarını yaş ile birlikte arttırabilirsiniz.
Resimli kartlar gelişim için oldukça kullanışlı materyallerdir. Çocuğunuzun bildiği nesnelerin yer aldığı 5 kart seçip “bardak hangisi” gibi soru sorup bardağı gösterdiğinde onu tebrik edip bardak kartı yerine başka çocuklarla bir nesne resmi koyup tekrar soru-cevap şeklinde oyuna dönüştürebileceğiniz bir etkinlik yapabilirsiniz. Çocuğunuzla evcilik oynarken “kaşığı al bardağı karıştır” ya da “topu al sepete at” gibi iki aşamalı yönergelerle çocuğunuzun gelişimini destekleyebilirsiniz.
Çocuğunuzun önüne kare, daire ve üçgen şekillerinin yer aldığı yap-boz tahtasını koyup şekilleri yerine yerleştirmesi için önce fırsat tanıyın eğer yapamıyorsa o zaman daire parçasından başlayarak çocuğa nasıl yapacağı konusunda model olun. Diğer parçalar için de bunu tekrarlayabilirsiniz.
Çocuğunuzla benim/senin kavramlarını öğrenebileceği oyunlar oynayın. Kendi önünüze ve onun önüne aynı nesnelerden koyup “bu senin bardağın bu da benim bardağım” gibi nesneleri göstererek benim/senin eklerini öğrenmesine yardımcı olun. Sonra “benim bardağımı göster, senin bardağını göster” gibi ifadelerle de öğrenmeyi pekiştirin
Çocukla en çok vakit geçiren ve en iyi tanıyan bakım veren kişi veya kişilerdir. Dil gelişimine destek olmak açısından gözlem ve dikkatiniz çok önemlidir. Çocuğunuzu bir süre gözlemleyip söylediği sözcüklere dikkat ederek bildiği ve bilmediği sözcükleri ayırt edebilir yeni sözcükler öğrenmesi için model olabilirsiniz.
Konuşma sırasında telaffuz hataları bu yaş çocukları için normaldir. Zamanla doğrusunu duydukça öğrenecektir. Önemli olan belli nesneler için uygun kelimeleri kullanıp kullanmadığıdır bunlara dikkat etmelisiniz. Örneğin sadece su için su veya bu mu diyor yoksa herhangi bir şey için de su/bu diyor mu. Böyle kelimelerin pekişmesi için çocuğa baskı yapmadan ve ısrarcı olmadan yeri geldikçe doğru telaffuzlarda bulunmalısınız.
Önceki yazılarımızda da belirttiğim gibi çocuklarla etkileşimli kitap okumanız dil gelişimini olumlu etkileyecektir. Kitap okurken kullandığınız ses tonu, telaffuzlarınız ve çocuğa uygun model olmanız önemlidir.
Çocuğunuzun motor gelişimini desteklemek için zıplayabilen bir top size yardımcı olacaktır. Örneğin çocuğunuzla karşılıklı durup birbirinize ayakla top atarak onun ayakla topa vurabilmesini, topu çocuğun biraz uzağına atarak onun topun peşinden koşmasını, model olup havadan topu ellerinizle atarak da sizi taklit edip elleriyle topu fırlatmasını sağlayabilirsiniz.
Çocuğun destekle merdiven inip-çıkabildiği bir dönem olduğu için bu konuda çocuğu yormadan belli zamanlarda çalışmalar yapabilirsiniz. Eve giderken mesela merdiven basamağını çıkması için iki kolunun omuz hizasından tutup adım atması için destek olabilirsiniz.
Bu dönem çocuklarının yaparken çok sevimli oldukları bir özellikleri daha var. Evde basit işlere yardım etmek. Sizin isteğiniz veya kendi isteğiyle siz toz alırken ya da başka bir işle meşgul olurken o da aynısını yapmaya gayret eder. Böyle zamanlarda onu övmeyi ve memnun olduğunuzu belirten cümleler kurmayı ihmal etmeyin.
Bu yaş dönemi çocukların paralel oyun dediğimiz oyun çeşidini oynadıkları bir dönemdir yani yaşıtlarıyla bir arada benzer olan ama diğer çocuklarla pek etkileşime girmeden kendi oyununu oynadığı oyun çeşididir. Bu beceriyi desteklemek için çocuğunuzu akranlarının bulunduğu oyun evlerine veya akran grubuyla bir arada olabileceği yerlere götürüp onu oyun oynarken gözlemleyebilirsiniz.
Aynı zamanda bu dönem çocukları yardımlaşmaya ve paylaşıma da açıktırlar. Oyun sırasında arkadaşlarıyla oyuncak paylaşıp paylaşmadığına sizin hatırlatmanız sırasında paylaşımda bulunup bulunmadığına dikkat edebilrsiniz. Duruma göre rol model olup davranışı kazanmasını destekleyebilirsiniz.
Çocuğunuzun bağımsız olarak bardaktan su içme ve kaşıkla yemek yeme becerilerini desteklemek için önce onu gözlemleyin mesela yakınına bir bardağın içinde az miktarda sıvı olacak şekilde bir bardak koyun onu alıp içip tekrar yerine bırakmasını bekleyin eğer yapamıyorsa yardım edebilirsiniz. Kaşıkla yemek konusunda da yiyebileceği besinleri tercih edin ve azar azar alıştırmalar yapın.
Kıyafetlerini giyme ve çıkarma konusunda size yavaş yavaş yardımcı olduğunu göreceksiniz örneğin pantolununu kendisi çıkarmaya başlayacaktır. Bunu desteklemek ve bu beceriyi kazanmasını sağlamak sizin görevinizdir.