Çocuk Gelişimi: 9-12 Ay

Ümmü Gülsüm Şavran
13 Kasım 2016 - 11:43

5 dk okuma süresi
-
0

Sıra geldi 9-12 ay gelişim dönemine. Minik kaşiflerin hızla büyürken artık davranışlarıyla ‘bende buradayım’ dedikleri; destekle ayakta durmaya başladıkları, eşyalara tutunup sıralama yaparak evi turladıkları ve ev ahalisini peşlerinden koşturdukları bir dönemdir. Bebekler için bol eğlenmeli ve keşfetmeye dayalı olan bu dönemde ailelerin biraz daha dikkatli olup ek önlemler almaları gerekmektedir.

9-12 aylık bebeklerin gelişimsel özellikleri:

Nesnelerle/oyuncaklarla doldurma-boşaltma oyunları oynamaktan zevk alırlar.
Her iki eline birden birer nesne alıp birbirine vurabilirler.
Gözü önünde bir örtünün altına tamamı saklanmış olan nesneyi bulabilirler.
Seslere tepki verir, müzik çaldığında kendince müziğin ritmine göre hareketler yaparlar.
“Nerede” , “getir” , “ver” gibi yönergeleri anlarlar.
Kendi başına oynarken farklı sesler çıkarır, isteklerini ağlama dışında seslenmeler yaparak belirtirler.
Nesneler için ismi dışında başka bir kelimeyle hitap edebilirler. Örneğin sadece oyuncak bebeği için bebek değil de “tete” diyebilir ya da kendi ayakkabısı için “papay” diyebilirler.(Bu beceri her çocukta görülmeyebilir.)
Bir ya da daha fazla belirli sözcük kullanırlar.
Emekleyerek çevrelerinde kesif yaparlar. Tutunarak ayağa kalkar ve koltuk, masa vb tutunarak yürürler.
Küçük nesneleri baş ve işaret parmaklarının ucuyla tutarlar.
Hatırlatıldığında bay bay yapar veya el sallarlar.
Ebeveyn veya yetişkin birileriyle karşılıklı oyun oynarlar.
Yiyecekleri kaşık kullanarak yemeye çalışırlar.
Katı yiyecekleri kendileri alıp ısırıp çiğnerler.
Bazı yiyecekler ezilip verildiğinde onları yerler.

9-12 aylık bebeklerin gelişimine yönelik öneriler:

Bebeğin önüne bir kap ve kabın içine kolayca koyup çıkarabileceği bir nesne koyun. Nesneyi kabın içine atın ve bebekten nesneyi çıkarmasını isteyin. Çıkarması için onu cesaretlendirecek sözcükler kullanın. Bebek nesneyi çıkarırsa onu “aferin” şeklinde olumlu pekiştireçler kullanarak ödüllendirin. Nesneyi almıyorsa almasına yardım edip zamanla yardımı azaltabilirsiniz. Alma işlemi tamamlandıktan (öğrenildikten) sonra nesneyi kaba koymasını isteyin. Kabın içinden nesne almada olduğu gibi nesneyi kaba koymada da aynı aşamaları izleyebilirsiniz. Doldurma-boşaltma veya alma-atma işlemlerini farklı kap ve nesnelerle de deneyerek bebeğin beceriyi öğrendikten sonra genelleyebilmesini sağlayabilirsiniz.
Bebeğin eline bir nesne verin sonra öbür eline de benzer boyutta bir nesne verin. Aynı nesnelerden iki tane de siz elinize alın: nesneleri ses çıkaranlar arasından seçmeniz oyunu eğlenceli hale getirecektir. Bu nesneleri birbirine vurarak çıkardıkları sesleri taklit edin. Bebeğinizin de yapması için onu destekleyin. Bu şekilde model olmanız öğrenmesini kolaylaştıracaktır.
Bebeğinizin dikkatini sevdiği veya ilgisini çekebilecek olan bir oyuncağa çekin. Ardından bu oyuncağı tamamını gizleyecek şekilde bir örtüyle kapatın ve bebeğin örtüyü kaldırıp oyuncağı bulmasını bekleyin. Bu arada “aaa bebek nerde, nereye kayboldu” şeklinde sözler söylemeniz bebeğinizin ilgisini oyuncağa çekip, aramasını kolaylaştıracaktır.
Bebeğin elinde olan bir oyuncak için oyuncağı gösterip “bana ver” diyebilirsiniz, ya da “bebeği getir” diyerek bir oyuncağı size getirmesi için yönerge verebilirsiniz. Top oynarken topu arıyormuş gibi yapıp “top nerede” diye sorabilirsiniz. Bebek top için etrafına bakınıp gördüğünde size bakıyorsa yönergeyi uygun şekilde yerine getiriyor demektir. Gün içinde oyun oynarken bu ve benzeri basit yönergelerle çocuğun gelişimine katkıda bulunabilirsiniz.
Bebeğin yanında onun duyabileceği bir düzeyde müzik, şarkı vs açıp müziğe tepki verip vermediğini kontrol edebilirsiniz.
Bebeğin kullandığı bir kelimeyi siz genişleterek ona tekrarladığınızda öğrenmesi kolaylaşacaktır. Örneğin su istediğinde “su mu istiyorsun, bak bardağa su koyuyorum. Al bakalım işte su…” diyerek birkaç kez farklı cümlelerde kullanmış olacaksınız ve bebeğin “su” kelimesini öğrenmesi kolaylaşacaktır.
Bu dönem yürümeye hazırlık evresi olduğu için bebekle buna yönelik egzersizler yapabilirsiniz. Emekleme pozisyonuna geçmesi için dikkatini çekecek bir oyuncak kullanabilirsiniz. Sonra uzanması için oyuncağı uzanamayacağı bir mesafeye koyup emeklemesi için teşvik edebilirsiniz.
Bebeğiniz yerde oynarken bir oyuncağı ya da biberonu gösterip alması için cesaretlendirin. Koltuğa tutunarak ayağa kalkmasına yardım edin. Bebek ayaktayken koltuğun diğer köşesine geçip size doğru gelmesi için onunla konuşun. Oyuncağı almasını bekleyin.
Bebekler bu dönemde yetişkinle birlikte dikkatini bir süre bir nesne veya olaya yönlendirirler. Bunun için resimli çocuk kitapları okuyabilirsiniz. Kitaptaki resimlerle ilgili “aaa kedi varmış burda bak kedi ne yapıyor” gibi cümlelerle dikkatini kitaba yönlendirebilirsiniz.
Bebekler yetişkinle karşılıklı oynamayı severler. Birlikte top yuvarlayabilirsiniz, araba sürebilirsiniz…
Ana öğünlerin dışında bebeğin eline bisküvi, ekmek kabuğu gibi yiyecekler verip yemesi için fırsat verebilirsiniz.
Bebeğe kaşıkla yenilebilecek yiyecekler verirken kaşığı tutması için destekleyip yiyecekleri kaşıkla ağzına götürmesi için fırsat verebilirsiniz. Bebeği her öğünde yanınızda masaya oturtun yemek düzenine ön hazırlık olacaktır.
Bebeğin yere attığı ya da düşen oyuncakları alıp bebeğe verin. Bunu yaparken kızmayın ve önce bebeğin oyuncağı eğilip araması için biraz bekleyin.
Bu dönemde minik kaşiflerin en sevdikleri bir şey de dolapları karıştırmaktır. Çocuğun ulaşabildiği dolaplarda zararlı bir nesnenin olmamasına dikkat edin. Bebek dolabı karıştırırken yanına gidin birlikte boşaltın ve tekrar yerleştirin.
Artık ismini ayırt edebildiği için ona her zaman ismiyle hitap edin.
Bebek bir şey istediği zaman bunu ifade etmesi için fırsat verin. İsteğini vücut hareketleri ile size göstermesi veya nesnenin ismiyle size anlatması için bir süre bekleyin.
Bebeğinizle kovalamaca oyunları oynayabilirsiniz. Hem sosyal hem de hareket gelişimini desteklemiş olursunuz.
Bebeğin diğer bebeklere alışması için başka çocuklarla bir araya getirip hepsine oyuncaklar verip oynamalarını sağlayarak birbirlerine alışmalarını destekleyebilirsiniz.
Bebekler 1 yaşına geldiklerinde vücut kısımlarını tanımaya başlarlar. Burnunu, ağzını, saçını göstererek bebeğinize vücut parçalarını öğretebilirsiniz.
Bebeğin ilgisine göre lego gibi takıp çıkarmalı oyuncaklarla da oynayabilirsiniz.
Bebeğinizin ilgisine göre farklı oyunlar üretebilir ve gelişimini destekleyebilirsiniz.

Bu dönemde aileler genellikle yürüteç kullanmayı tercih etmektedir fakat erken dönemde yürüteç kullanımı bebeklerin yürümesini geciktirebilir. Bebeğin eşyalara tutunarak ayakta durmasını sağlamak gelişimi için daha uygun olacaktır. Evin içinde bebeğin elinden tutarak yürüme egzersizleri de yapabilirsiniz tabi bebeği yormamaya dikkat ederek… Bebeğinizin ihtiyaç duyduğu zamanlarda yanında olmaya özen gösterin. İlginizi ve sevginizi daima hissettirin ? (12-18 ay yazımızda görüşmek üzere..)