Mantık-ut Tayr (Kuş Dili)

Burada Feridüddin Attar hazretlerinin Mantık-ut Tayr'ından değil, onun ilham kaynağı olan ve Kuran'da geçen "Mantık-ut tayr" ifadesinden bahsetmek istiyorum. Kur'an-ı Kerîm'de geçer "Mantık-ut Tayr" yani kuş dili ifadesi, Neml Suresi'nde Hz. Süleyman'a kuş dilinin öğretildiğinden ve malum olduğu üzre Hz. Süleyman'a in'am edilen büyük saltanatından bahsedilir. Kuş diliyle beraber hayvanların dilini de öğrenen Hz. Süleyman, birçok ibretli hadiseye tanık olmuş, onların aleminde ve hamd etmiştir her daim; ona öğrettiği ve ikram ettikleri için Alemlerin Rabbine. Kuşların diline özellikle dikkat çekiyorum çünkü onların seslerini dinlerken, sadece hoş bir sedâdan ibaret olarak düşünmeyelim, tefekkür edelim; onlarla beraber zikre durup, huzurun kapısını aralayalım istiyorum. Bir kuş olsak deriz ya hep "sahiden de bir kuş olsak" bir kuş gibi zikretsek Rabbimizi. Ruhu'l Beyan Tefsirin'de mezkûr olduğu üzre her kuşun farklı bir zikri vardır. Allah Azze ve Celle 'yi o zikirle tesbih ederler. Ve bazen insanlara ibretlik seslenişleri olur. Hz. Süleyman (as) onların söylediklerinden ve zikirlerinden haber vermiştir.  

Mantık-ut Tayr

Tavus Kuşu öttü: "Ne yaparsan karşılığını bulursun".  dediğini bildirdi Hz. Süleyman. Öyle sahi... Ya burada ya ötede... Hani demişler ya "Selâmete varmayabilir her sabır; bazı davalar mahşere kalır." Ama ettiğin seninledir ve seni bulur, er yada geç... "İlahi adalete güvenimiz tamdır elhamdülillah". Hüdhüd kuşu öttü: "Ey günahkarlar Allah-u Teala'ya istiğfar edin." dediğini bildirdi Süleyman (as) günahı bilmek ve istiğfara yönelmek elzemdir zira. Bu öğüdü işitene ne mutlu! Kırlangıç öttü: "Önden hayır gönderiniz, yarın onu bulursunuz." diyor dedi Hz. Süleyman. Ukbaya gittiğimizde, ne gönderdiysek önden onu bulacağız. Horoz öttü: " Üzkürullah (Allahı zikredin)" dediğini haber verdi. Tesbih ile, tehlil ile, tahmid ile... Ve bir gün şöyle buyurur  Hz. Süleyman: Ademoğluna baykuştan daha çok nasihat eden ve daha şefkatli olanı yoktur. Baykuş bir harabenin yanına vardığı zaman der ki: "Dünyada nimetlenenler ve onda koşturanlar nerede? Ademoğluna yazıklar olsun! Önlerinde meşakkatler olduğu halde nasıl uyurlar. Ey gâfiller! Azıklarınızı hazırlayınız ve yolculuğunuz için hazırlanınız."  Bugün biz varız o harabelerin yerinde. Gidenler gittiler biriktirdikleriyle ve biz de biriktirdiklerimizle gideceğiz. Bediüzzaman hazretlerinin dediği gibi; "Dünya fani, değmiyor alâkayı kalbe". Kuşların tesbihatından  haber veriyor biraz da Süleyman aleyhisselam. Misal: Bülbül: "Daim olan yaradanı tesbih ederim." Leylek: "Ey Müstean! Hamd sana mahsustur. Emir ve mülk sana aittir." Kumrunun da 'ku ku'; "Neredesin, seni arıyorum Ya Rab" yahut 'Hu Hu' diye zikrettiğini söyler Hz. Mevlânâ ve insanın gafletine gönderme yapar. İbret nazarıyla bakarsak âleme, nice keşfedilecek sırlar, nice ibret alınacak hadiseler var. Rabbim uyananlardan eylesin... Ve biz de deriz ki: "Kuşların Rabbi olan zatı tesbih ederiz. İnsanların Rabbi olan zatı tesbih ederiz. Bilinen ve bilinmeyen Âlemlerin Rabbi olan zatı tesbih ederiz. Hamd, alemlerin Rabbiolan Allah'a mahsustur." Selâm ile...